Phân tích bài thơ Lưu Biệt Khi Duất Dương của Phan Bội Châu

Phân tích bài thơ Lưu Biệt Khi Duất Dương của Phan Bội Châu

Bài làm

Xuất dương lưu biệt là một trong những sáng tác vô cùng độc đáo. Bài thơ chính là một tiếng nói đầy tâm huyết, nổi tiếng của một nhà chí sĩ giàu lòng yêu nước, thương dân và dám xả thân vì sự nghiệp. Với bài thơ này mà tác giả Phan Bội Châu thể hiện được tài năng thơ ca của ông.

“Xuất dương lưu biệt” – một tác phẩm đặc sắc được viết bằng chữ Hán, theo thể thất ngôn bát cú Đường luật. Có ái đó ví von tác phẩm chính là khúc ca biểu lộ tư thế, quyết tâm hăm hở, hơn thế nữa lại còn thể hiện được những ý nghĩ cao cả mới mẻ của chí sĩ Phan Bội Châu ngay trong buổi đầu xuất dương cứu nước.

Ngay từ hai câu để là một tuyên ngôn về chí hướng, về một lẽ sống cao cả:

Sinh vi nam tử yếu hi kì

Khẳng hứa càn khôn tự chuyển di

Phan Bội Châu cũng đã luôn luôn tự hào mình là đấng nam nhi thì phải sống cho ra sống, mong muốn làm nên “điều lạ” ở trong trời đấy. Câu thơ được suy rộng ra đó chính là đã sống trong trời đất thì không thể sống tầm thường được. Câu thơ như đã thể hiện một tâm thế đẹp về chính chí nam nhi. Chí nam nhi luôn tự tin ở mức độ, tài năng của mình muốn làm nên sự nghiệp to lớn, đồng thời cũng lại xoay chuyến trời đất, như Phan Bội Châu cũng đã từng nói rõ trong một bài thơ khác đó là câu:

Dang tay ôm chặt bồ kinh tế

Mở miệng cười tan cuộc oán thù

Khi ta gắn câu thơ với sự nghiệp cách mạnh dường như cũng vô cùng sôi nổi của Phan Bội Châu. Tất cả những điều này giúp cho chính ta mới cảm nhận được cái khẩu khí anh hùng của nhà chí sĩ vĩ đại. Một đấng nam nhi muốn làm nên “yếu hi kỳ” ở trên đời, một trang nam nhi cũng từng nung nấu và tâm niệm theo một vần thơ cổ:

Mỗi phận bất vong duy trúc bạch,

Lập thân tối hạ thị văn chương

Với câu thơ này hình ảnh một đấng nam nhi muốn làm nên “điều lạ” ở trên đời ấy có một “bầu máu nóng" sôi sục không bao giờ nguội.

Phân tích bài thơ Lưu Biệt Khi Duất Dương của Phan Bội Châu

Tiếp theo đến phần thực, người ta nhận ra được chính ý thơ được mở rộng, tác giả Phan Bội Châu cũng đã tự khẳng định vai trò của mình trong xã hội và trong lịch sử một cách vô cùng rõ ràng đó chính là câu:

Ư bách niên trung tu hữu ngã

Khởi thiên tải hậu cánh vô thùy

Loading...

Tác giả cũng đã lấy cái hữu hạn “bách niên” của một đời người đối với cái vô hạn “thiên tải" của lịch sử dân tộc. Chính ông cũng đã tạo lên được một giọng thơ vô cùng đĩnh đạc, hào hùng và đồng thời biểu lộ ra được một sự quyết tâm cũng khi khát vọng trong buổi lên đường. Có lẽ chính vì thế mà ở trên bước đường cách mạng giải phóng dân tộc, khi phải trải qua rất nhiều khó khăn thì chính ông vẫn cứ lạc quan, tin tưởng.

Với phần luận, tác giả đã bộc bạch, nói về sống và chết, nói về công danh. Qủa thực đây cũng chính là một ý tưởng rất mới khi ta soi vào lịch sử dân tộc những năm dài đen tối khi đứng dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Khi hình ảnh non sông đã chết, đã bị ngoại xâm chiếm, tất cả như đã giày xéo thì thân phận dân ta chỉ là kiếp ngựa trâu và khi không có được tự do thì có sống cũng nhơ nhuốc nhục nhã biết bao nhiêu. Chính trong hoàn cảnh ấy có nấu sử xôi kinh hay có học hành đỗ đạt thì cũng vô nghĩa.

Non sông đã chết, sống thêm nhục

Hiền thánh còn đâu, học cũng hoài

Tác giả Phan Bội Châu đã đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên trước hết. Phan Bội Chau cũng đã nói bằng tất cả nhiệt huyết và chân thành, ông như cũng đã tự nhắc nhở mọi người phải đoạn tuyệt với lối học cử tử, không được thể đắm chìm trong vòng hư danh, mà càng phải hăm hở đi tìm lí tưởng cao cả.

Tiếp theo là đến phần luận là sự kết tinh của một hồn thơ bay bổng đượm màu sắc lãng mạn vô cùng đẹp và ấn tượng:

Nguyện trục đường phong Đông hải khứ

Thiên trùng bạch lãng nhất tề phi

Có thể nhận thấy được chính trong thơ văn Phan Bội Châu là thơ văn tuyên truyền, cổ vũ lòng yêu nước. Đồng thời như lại khêu gợi lòng căm thù giặc. Qủa không sai chút nào khi nói thơ ca của Bội Châu sở dĩ trở thành những bài ca ái quốc vì thấm đượm cảm xúc, hơn thế nó cũng lại sôi sục nhiệt huyết. Thơ ông cũng lại có nhiều hình tượng đẹp nói về cảm hứng yêu nước và thêm với đó chính là lí tưởng anh hùng. Người đọc không thể không ấn tượng với hai câu kết vô cùng ấn tượng đó chính là trong cái không gian vô cùng mênh mông của biển thì con người vẫn mong vượt qua được để quyết tâm ra đi tìm đường cứu nước. Điều này đã mang được một sự cảm phục vô cùng mãnh liệt với người chí sĩ cách mạng với lòng yêu nước, thương nhà.

Khép lại bài thơ “Xuất dương lưu biệt” được đánh giá chính là bài thơ tuyệt tác đầy tâm huyết. Không chỉ vậy mà bài thơ còn là tiếng nói tự hào của nhà chí sĩ giàu lòng yêu nước, luôn luôn thương dân. Đồng thời cũng lại dám xả thân vì sự nghiệp giải phóng dân tộc. Cảm hứng yêu nước đặc sắc thể hiện trong bài vô cùng rõ nét và đó là thành công của Phan Bội Châu trong tác phẩm này.

Minh Tân

Đánh giá bài viết
Loading...
Like bài viết để ủng hộ tác giả

Bình luận bài viết

DMCA.com Protection Status